Konya Aydınlar Ocağı’nda emperyalist ülkelerle siyasî ve iktisadî münasebetlerimizi “Kim Kime Borçlu?” başlığı altında anlatan Selçuk Üniversitesi İktisâdi ve İdarî Bilimler Fak. Öğr. Üyesi Prof. Dr. Âdem Esen, az gelişmiş ülkelerin, zengin ülkelere devamlı borçlandığını/borçlandırıldıklarını belirterek “Dünyadaki en büyük sıkıntı, az gelişmiş ülkelerdeki borçlanmadır. Burada siyaseten nemalanma vardır. Dış borçlanmanın büyük bir bölümü bu nemalardan kaynaklanmakta” dedi.

Dünyanın en zengin adamlarının sayısı 2001’de 497 iken bu rakamın 2008’de 1125’e çıktığını ve toplam servetlerinin de 4,4 trilyon dolar olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Âdem Esen, “Bu dolar milyarderlerine yüzde 2,5 oranında vergi veya zekât miktarı uygulanması halinde dünyadan fakir kalmıyor” diye konuştu. Az gelişmiş ülkelerin dış borç ödemelerinin her geçen sene artarak büyüdüğüne dikkat çeken Prof. Dr. Esen, yabancı verilere dayanarak askeri cunta dönemlerinde, o ülkelerin dışarıya daha fazla borçlandıklarını ve Türkiye’nin 2006 rakamlarına göre dış borcunun 208 milyar Amerikan doları olarak gözüktüğünü ifade etti. Prof. Esen ayrıca, bu rakamın 2007’de 250  milyar dolara, 2008’de de 278 dolara çıktığını hatırlatarak Türkiye’nin dış borç meselesinin Osmanlı’dan miras kaldığını söyledi. Devlette en büyük sıkıntının borçlanma olduğunu kaydeden Prof. Esen, şunları söyledi: Burada dış borçlar niye artıyor? Bu borçlar nereden kaynaklanıyor? Düşünecek olursak burada siyaseten nemalanma olduğu ortaya çıkar. Borçlanmanın büyük bir bölümü ise bu nemalardan kaynaklanmakta. İş adamlarımız ile vatandaşlar da borçlanmaya pek meraklı gözüküyor. Sivil toplum kuruluşlarımız ise; “Biz niye borçlanıyoruz? Yatırımlarımız niye iyi gitmiyor?” diye hiç sormuyor.”

BORÇ KRİZİNİN BAŞ AKTÖRÜ: IMF

Afrika’daki az gelişmiş ülkelerin dış borçlarının hızla arttığına işaret eden Prof. Dr. Esen, “Borçlanan ülkelerde açlık, kıtlık ve bundan dolayı ölümler de çoğalmaktadır. Bu borçlanmalarda o ülkelerin başında bulunan elit kesimlerden kaynaklanıyor. Borç krizinde baş aktör olarak IMF var. Bu borç sarmalında mütegallibe sınıfı alacaklı, halk ise devamlı borçlu gözüküyor. Yani olan zavallı halklara oluyor” dedi.

Konuşmanın soru-cevap kısmında ise bazı dinleyiciler, kamu kesimindeki borçlanmanın büyük bir kısmının fuzuli olduğu, denetim mekanizmasının tam olarak işletilmediğini dile getirdiler. Söz alan bazı konuşmacılar da kalpazanlık sisteminden söz açarak sömürünün bankalar vasıtasıyla yürüdüğünü, reel paranın banka kasalarında durmasına rağmen dünyayı dolaşan paranın “sanal” olduğunu ifade ettiler. Bu arada devletten tahvil veya bono alanların isimlerinin neden hiç açıklanmadığı da sorgulandı.

Mustafa BALKAN