Selçukluda Gulamhane, Osmanlıda Enderun vardı

 Konya Aydınlar Ocağı tarafından Konya Oğuzbeyi’nin evinde onbeş günde bir düzenlenen Tarih Sohbeti’nde, Osmanlı Devleti’nin kuruluşu anlatıldı.

Selçuklu tarihi uzmanı Prof. Dr. Mikail Bayram, Batılı tarihçilerin, Osmanlı Devleti’nin kuruluşuyla ilgili “Bir devlet aşiret geleneği ile kurulamaz” şeklinde konferanslar vermeleri ve yayınladıkları kitaplarda bu fikri ileri sürmeleri üzerine Osmanlı Devleti’ni kuran felsefe ve Kayı Boyunun gündeme geldiğine dikkat çekti.

Batılı tarihçiler ile Türk tarihçileri arasında Osmanlı’nın menşei ile ilgili tartışmaların 1922’lerde başladığını ifade eden Prof. Dr. Mikail Bayram, Batılı yazarlar tarafından “Osmanlı’nın yapısını Romalı bürokratlar oluşturdular” şeklinde ileri sürülen tez ve iddialara; Prof. Dr. Fuat Köprülü’nün, çeşitli Avrupa ülkelerinde verdiği konferanslarda cevap verdiğini ifade ederek şunları kaydetti: Fuat Köprülü, “Osmanlı Devleti’nin Kuruluşu” adlı eserinde de bunu şu şekilde dile getiriyor. “Osmanlı son derece düzenli, detaylı ve muntazam bir devlet yapısına sahipti. Osmanlı Devletini Selçuklu’nun bürokratları kurdu.”

Selçuklu Devleti’nin bürokratlarının Gulamhane’de yetiştirildiğini ve hocalarının da Türkmen Babalar’dan oluştuğunu belirten Prof. Mikail Bayram, Babam Merembî’nin bu hocalardan biri olduğunu ifade ederek “Selçuklu’ya başkentlik yapan Konya’daki Gulamhane, Selçuk Oteli ve arkasındaki parkın bulunduğu bölgede idi. Rum asıllı olan Celâleddin Karatay ve Horozlu Han’ı yapan Muzaffereddin Er Tokuş bu Gulamhane’den yetişmedir. Nasıl ki Osmanlı’da Rum çocukları Enderun adlı iç okulda devşiriliyordu, Selçuklular’da da “Gulamhane” bu vazifeyi görüyordu” dedi.

Avrupalı tarihçilerin daha sonra Kayı Boyu üzerine eğildiklerini ve Bartold’un bununla ilgili İstanbul’da 26 konferans verdiğini söyleyen Prof. Bayram, Bartold’un ileri sürdüğü “Moğolistan’da Kayı adlı bir yer vardı. İşte bu Kayı bölgesinde yaşayan insanlar buradan göçüp Anadolu’ya yerleşmişlerdir” tezine karşılık Türk tarihçisi Fuat Köprülü’nün, “Osmanlılar Oğuz Boyundandı. Kayı boyuda bu boy arasında bulunuyordu” şeklinde cevap verdiğini dile getirdi. Zeki Velidi Toğan’ın, Belleten dergisinde çıkan yazılarında Batılı Bartold’un görüşünü savunması üzerine Türk tarihçilerin ikiye ayrıldığına dikkat çeken Prof. Bayram, Osmanlı’nın menşei ile ilgili tartışmaların 1922’ye kadar devam ettiğini söyledi.                                                            Mustafa BALKAN