Bugün; 21 Ağustos 2019, Çarşamba
Sıtkı YONCA
Metni küçült
Sıtkı YONCA
Yazar
Bir fetvanın izdüşümü
Tarih : 2019.01.01  13:58:57

                Muhammed b.El-Muhtar  Eş- Şankiti’ye ( Doha İslam Araştırmalar Fakültesi Monotoist Dinler Tarihi Hocası) okurlarından birisi şöyle bir soru yöneltiyor. ‘’Şeriat’tan başkasının, yönetim için daha uygun, daha iyi olduğuna inanmanın hükmü nedir? Bu zamanda şeriatla hükmetmenin uygun olmadığına inanmanın hükmü nedir? Kişi laik olduğunda kafir olur mu?’’

                Şankiti’nin verdiği cevabı aynen aktarıyorum.

                ‘’Şeriat’tan başka insanların yaptığı kanunların ve örflerinin yönetim için şeriattan daha uygun olduğuna inanmak, İslam’dan çıkmaktır. Bu zamanda şeriat’la  hükmetmenin uygun olmadığına inanmak da aynı şekildedir.’’

                 Biraz sonra ‘’buna inanan İslami bir ortamda yetişmemiş ve İslam’ı gerçek yönüyle bilmiyorsa  kafir olmaz’’ yorumundan sonra ’’ laikliğin küfürle eş anlamlı olmadığı’’ tespitine şöyle bir ekleme yapar. ‘’Laikliği ona inanarak seçenle, çıkarı için seçen arasında ayrım yapmak zorundayız .Birincisi Allah’ın yolundan daha üstün bir yol olduğuna inandığı için kafir olur. İkincisiyse günahkar Müslümanlardan biridir.’’ (Siyasi Fetvalar-Şankiti sf.207)

                 Bir dinler tarihi hocasının görüşü üzerine yorum yaparak haddimi aşmak istemem. Çünkü benim İslami  bilgilerim günlük, sıradan bir Müslümanın yapması gerekenlerden fazla  bir içeriğe sahip değildir. Ancak ‘’çıkarı için laiklik seçimi’’ izaha muhtaç gibi geliyor bana. Mesela Türkiye’de laikliğin  bir çıkar için mi seçildiği, yoksa bilgisizlikten mi kaynaklandığı konusunda bir takım sınıflamalar yapmadan çok net ve belirleyici ifadeler kullanmanın son derece zor olacağı kanaatini taşıyoruz.

                İnancın, Allah’tan başka bir varlığa kanun koyma yetkisi vermeyişi, laikliği kurumsallaştırmış ülkelerde hukuk normlarını değiştirmeyi düşünmeyen yönetici adayları dışında ki bireyler için (zorlamasız  vicdani bir onay olması keyfiyetinden dolayı ), dünyevi  bir çıkarla ilişki kurabilmenin imkansız olmasa da; son derece hipotetik olduğunu söylememizde sanırım bir sakınca yoktur.

                 Laikliğin, Batı orijinli bilimsel tartışmaların bir sonucu olduğu varsayımından beslenmiş olan zihinlerimizde, sadece çıkarla ilişki kurmanın, insanı tanımlamada sanki yetersiz kalacağı düşüncesi ağır basıyor. Evet, zihnimiz ‘’bilimsellikle(!)’’ o kadar yoğun bir bombardımana tabi tutuldu ki, artık bilimsel olmadığına inandığımız hiçbir düşünceye  alan açmak  şöyle dursun, anlaşılmasına bile fırsat vermeden boğmayı,  kazanılmış en büyük zafer  sayıyoruz.

                Alman sosyolog Max  Weber’in, Batı’da bilimselliğin gelişmesini Protestan ahlakına bağlayarak bu ahlakın kapitalizme ve demokrasiye kaynaklık ettiğini kabul etmesi,  laik bir demokrasiye inanmış birey için çıkarın çok fazla bir önemi olmadığını söylersek isabet etmiş olmaz mıyız acaba? Zihinsel bir çarpılma. Yönetime talip olanlar için ‘’çıkar’’ belki ama laikliği bir din olarak algılamış birey için aynı şeyi  nasıl söyleyelim? Bilmeyenler için Şankiti’nin görüşünden yana olduğumuzu belirtmiş olayım.

                Mustafa Kutlu çok yerinde bir tespit yaparak  bizim aydınımız için ‘’aydınımız dindar olmaktan utanıyor’’ diyordu. Aydınımız  bu utancı, laikliğin bizatihi kendisine borçludur çünkü kendisinden başka  bir hukuk sisteminin de olabileceğine imkan vermediği için, bireyi vicdanına mahkum etmiştir; özellikle bürokraside görev alanlar için.

                 Bir yazımızda Arnold Toynbee’nin ‘’laiklik gelirken kendine bağlı bütün değerleriyle birlikte gelir’’ tespitini  not etmiştim. Max Weber’in görüşünü doğru kabul edersek Toynbee’ ye neden haksızlık yapalım? Selamlar.

Bu makale toplam 330 defa okunmuştur
Makaleyi Paylaş :
Yazarın Diğer Yazıları
Yazarın Tüm Yazıları

YAZARLAR
HAVA DURUMU

NAMAZ VAKİTLERİ


EN ÇOK OKUNANLAR
FACEBOOK
ANKET
Yeni Arayüzümüzü Beğendiniz mi ?
Evet
Hayır
  
FOTO GALERİ
VİDEOLAR
Copyright © Doğruses - Konya haberleri   |
|
Sitemizdeki yazı , resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz veya kaynak gösterilemeden kullanılamaz.
Görsel Tasarım ve Yazılım : Genç Online Türkiye'nin En iyi 1 oyunlar1 sitesi